Կիրառման և ժամկետների միասնական կանոններ
Կազմակերպության նպատակն է խթանել և պաշտպանել հաշմանդամություն ունեցող անձանց մարդու իրավունքներն ու հիմնական ազատությունները։ Սույն փաթեթում Կազմակերպություն է կոչվում «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» իրավապաշտպան հասարակական կազմակերպությունը՝ DRA NGO։ Կանոնադրական կառավարման մարմիններն են Ժողովը և գործադիր մարմինը՝ Նախագահը․ խորհուրդ չի նախատեսվում։
Քաղաքականությունները տարածվում են աշխատողների, անդամների, կամավորների, պրակտիկանտների, խորհրդատուների և Կազմակերպության անունից գործող այլ անձանց վրա՝ ըստ նրանց դերի։ Գործընկերների և մատակարարների պարտականությունները սահմանվում են պայմանագրերով։ Ծառայությունից կամ պաշտպանությունից օգտվելը չի պայմանավորվում քաղաքականությունը ստորագրելով։
Օրենքը, կանոնադրությունը և իրավասու մարմնի պարտադիր որոշումը գերակայում են ներքին կանոնին։ Սույն փաթեթով սահմանված կազմակերպական ժամկետները ներքին չափանիշներ են։ Դրանք չեն կրճատում օրենքով սահմանված իրավունքները կամ պարտադիր ժամկետները։
| Գործողություն | Ներքին ժամկետ |
|---|---|
| Անհապաղ վտանգի գնահատում և պաշտպանություն | Անմիջապես՝ չսպասելով փաստաթղթի կամ քննության։ |
| Հաղորդման գրանցում և անվտանգ ստացման հաստատում | Անհապաղ բայց ոչ ուշ քան հաջորդ աշխատանքային օրը՝ կապի հնարավորության դեպքում։ |
| Սկզբնական գնահատում և քննության ուղու որոշում | Երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ |
| Բռնությունից պաշտպանության մասնագիտական քննություն | Նպատակային՝ 30 աշխատանքային օր՝ հիմնավորված ուշացման դեպքում նոր պլանով և տեղեկացմամբ։ |
| Օրենքով կարգավորվող ազդարարման վարույթ | Կիրառելի օրենքով սահմանված առավելագույն 30 օրը չի երկարաձգվում սույն փաթեթի հիմքով։ |
| Ընթացքի անվտանգ տեղեկացում | Առնվազն յուրաքանչյուր 10 օրացուցային օրը մեկ։ |
| Որոշման մասին ծանուցում | Երեք օրացուցային օրվա ընթացքում՝ անվտանգ կապով։ |
| Անկախ վերանայման խնդրանք և քննարկում | Խնդրանք՝ 10 աշխատանքային օրում․ քննարկման նպատակային ժամկետ՝ 15 աշխատանքային օր։ |
Նույն հաղորդման համար պահվում է մեկ պաշտպանված գործ՝ համապատասխան բաժիններով և սահմանափակ հասանելիություններով։ Անձից չեն պահանջվում կրկնակի հաղորդում և վերապատմում։ Բարեվարքության փաթեթի օրենքով կարգավորվող ազդարարման ուղին և պաշտպանության մասնագիտական աջակցությունն անհրաժեշտության դեպքում իրականացվում են զուգահեռ։
Հաղորդման հիմնական ուղին info@dra.am-ն է կամ անմիջական փակ հաղորդումը նշանակված պատասխանատուին։ Փոստային հասցեն՝ ՀՀ, Երևան, Դավթաշեն 10 փողոց, 26 տուն՝ ըստ կանոնադրության, եթե Կազմակերպությունն այլ գործող հասցե պաշտոնապես չի հայտնել։ Կազմակերպության անունից շուրջօրյա հեռախոսային ծառայություն կամ գործող անանուն կայքային ձև չի ենթադրվում։
Բաժին 1
Ինչպես ներկայացնել հաղորդում
Հաղորդում կարող է ներկայացնել անձը, իր ընտրած աջակցողը, ականատեսը, աշխատողը կամ երրորդ անձը՝ բանավոր, գրավոր, հեռախոսով, էլեկտրոնային կամ այլ մատչելի եղանակով։ Ընդունվում են նաև անանուն հաղորդումները, նախկին դեպքերը և այն հաղորդումները, որոնց վերաբերյալ անձը փաստաթղթեր չունի։
Հիմնական ուղի՝ info@dra.am կամ անմիջական հաղորդում պաշտպանության պատասխանատուին։ Այլընտրանքային ուղի՝ փոխարինողը, իսկ Նախագահին վերաբերող հարցով՝ Ժողովի կոնտակտային անդամը կամ անմիջապես Ժողովի անդամները՝ հիմնական փոստարկղից անկախ կապով։ Կոնտակտային անձանց տվյալները հրապարակվում են հավելված Ա-ի հիման վրա։ Էլփոստը դիտարկվում է յուրաքանչյուր աշխատանքային օր։ Հաղորդումը կարող է ներկայացվել բանավոր, գրավոր, ժեստերի լեզվով կամ այլ մատչելի եղանակով՝ անհրաժեշտ հարմարեցումը համաձայնեցնելով։ Անհապաղ վտանգի դեպքում՝ 112։ Զանգ կատարել չկարողանալու դեպքում հնարավորության և անվտանգության սահմաններում ընտրված աջակցող անձը կարող է փոխանցել ահազանգը։ Էլփոստը և սովորական ուղղորդումը չեն փոխարինում արտակարգ օգնությանը։
Դիմողից չի պահանջվում լրացնել ամբողջ ձևը, ճիշտ իրավական եզրույթ օգտագործել կամ նախ դիմել անմիջական ղեկավարին։ Ներքին ընթացակարգը չի սահմանափակում ոստիկանություն, դատարան, տեսչական կամ այլ իրավասու մարմին դիմելը։
Բաժին 2
Առաջին արձագանք
Հաղորդումն ընդունողը նախ հարցնում է՝ անվտանգ է արդյոք հիմա խոսելը, կա արդյոք անհապաղ վտանգ, ինչ աջակցություն է անձը ցանկանում և ինչպես կարելի է նրա հետ անվտանգ կապվել։ Նա չի խոստանում բացարձակ գաղտնիություն․ պարզաբանում է տվյալների հասանելիության շրջանակը և հնարավոր իրավական բացառությունները։
Առաջարկվող խոսք․ «Շնորհակալ եմ, որ ասացիք։ Դուք պարտավոր չեք հիմա պատմել բոլոր մանրամասները։ Կարող ենք նախ խոսել այն մասին, թե ինչ է պետք Ձեր անվտանգությունն ու աջակցությունն ապահովելու համար։ Կբացատրեմ՝ ովքեր կարող են տեղեկանալ և ինչու»։
Չի պահանջվում դեմ առ դեմ հանդիպում կասկածվող անձի հետ, պատմության կրկնակի մանրամասն վերապատմում, գաղտնի ձայնագրություն կամ ինքնուրույն ապացույցներ հավաքել վտանգավոր պայմաններում։ Չի տրվում խոստում, թե ինչպիսի վերջնական որոշում կլինի։
Անհապաղ վտանգը գնահատվում և հասցեագրվում է անմիջապես։ Հաղորդումը գրանցվում է և ստացումը հաստատվում է անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան հաջորդ աշխատանքային օրը՝ անվտանգ հետադարձ կապի առկայության դեպքում։ Հաստատումը չի ուղարկվում ընդհանուր ընտանեկան հասցեին կամ հեռախոսին առանց համաձայնեցման։
Բաժին 3
Նվազագույն գրանցում և սկզբնական գնահատում
Գրանցվում են գործի կոդը, հաղորդման օրը, կարճ փաստական նկարագրությունը, անհապաղ ռիսկը, անձի ցանկությունները, անվտանգ կապի եղանակը և ձեռնարկված քայլերը։ Տարբերակվում են անձի հաղորդածը, ականատեսի դիտարկումը և աշխատակցի ենթադրությունը։ Անունները պահվում են առանձին սահմանափակ հասանելիությամբ։
Երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում պատասխանատուն և շահերի բախում չունեցող որոշողը սահմանում են գործի ուղին․ անհապաղ պաշտպանություն, ծառայության վերաբերյալ սովորական բողոք, էթիկական խախտման ուսումնասիրություն կամ հնարավոր բռնության մասնագիտացված քննություն։ Ռիսկի առկայության դեպքում չեն սպասում այս ժամկետի ավարտին։
Սեռական բնույթ չունեցող վիրավորական խոսքը չի պիտակավորվում ինքնաբերաբար որպես սեռական բռնություն։ Միևնույն ժամանակ դրա վնասը չի անտեսվում։ Հաղորդումը կարող է փոխանցվել համապատասխան վարքականոնի ընթացակարգին՝ շարունակելով անվտանգության և վրեժխնդրությունից պաշտպանության միջոցները։
Բաժին 4
Աջակցության և անվտանգության պլան
Անձի հետ համաձայնեցվում են անհրաժեշտ բժշկական, հոգեբանական, իրավական կամ սոցիալական աջակցության տարբերակները։ Նա կարող է ընդունել մի ծառայություն և հրաժարվել մյուսից։ Բժշկական հրատապ աջակցությունը չի հետաձգվում ներքին քննության կամ փաստաթղթերի պատճառով։
Աջակցության պլանը կարող է ներառել այլ աշխատակից, անվտանգ փոխադրում, անկախ թարգմանիչ, անձնական օգնական, կապի ժամի փոփոխություն կամ հանդիպման այլ վայր։ Տեղափոխման բեռը ինքնաբերաբար չի դրվում հաղորդում ներկայացնողի վրա։ Կասկածվող ներկայացուցչի շփումների ժամանակավոր սահմանափակումը կազմակերպվում է օրինական եղանակով և պարբերաբար վերանայվում է։
Ժամանակավոր միջոցը չի ներկայացվում որպես մեղավորության վերջնական որոշում։ Աշխատողի վարձատրության կամ աշխատանքի պայմանների փոփոխությունը կատարվում է կիրառելի իրավական հիմքով։ Կազմակերպությունը չի խոստանում փոխհատուցում, որի համար չունի լիազորություն կամ միջոցներ։
Բաժին 5
Տվյալների փոխանցում և համաձայնության սահմաններ
Տվյալները փոխանցվում են սահմանված նպատակով, նվազագույն անհրաժեշտ ծավալով և իրավաչափ հիմքով։ Երբ հիմքը համաձայնությունն է, անձին պարզաբանվում են ստացողը, փոխանցվող տվյալները, նպատակը և հնարավոր հետևանքները։ Առանձին համաձայնեցվում են ծառայության ուղղորդումը, հետագա կապը և հրապարակային պատմությունը։
Չափահասի հաղորդումը չի փոխանցվում ընտանիքին, գործատուին կամ գործընկեր կենտրոնին միայն նրանց հետաքրքրության պատճառով։ Ընտանիքի անդամի համաձայնությունը չի փոխարինում անձի կամքին։ Եթե կա ներկայացուցչության իրավական հարց, կազմակերպությունը ներգրավում է իրավաբանի՝ պահպանելով անձի մասնակցությունն ու նախընտրությունները։
Առանց համաձայնության փոխանցում թույլատրվում է միայն կոնկրետ կիրառելի իրավական հիմքով։ Պատասխանատուն գրանցում է այդ հիմքը, անհրաժեշտությունը, ստացողին և փոխանցված տվյալները։ Կյանքին կամ առողջությանը անմիջական վտանգի դեպքում անհապաղ օգնությունը չի հետաձգվում, իսկ իրավական հիմքն ու գործողությունները փաստաթղթավորվում են հնարավորինս շուտ։ Անձին տեղեկացվում է, եթե դա չի ստեղծում լրացուցիչ վտանգ կամ չի հակասում օրենքին։
Երեխայի դեպքում ապահովվում են նրա լավագույն շահերը, տարիքին համապատասխան բացատրությունը և կարծիքը լսելը։ Եթե ծնողը կամ ներկայացուցիչը հնարավոր վնաս պատճառողն է, նրան նախապես տեղեկացնելը կամ նրա համաձայնությունը ստանալը չի դառնում անվտանգության պայման։ Ներգրավվում են երեխայի պաշտպանության իրավասու մարմինը և համապատասխան մասնագետը՝ կոնկրետ պարտադիր հաղորդման կանոնով։
Արտաքին հաղորդման և տվյալների փոխանցման արձագանքի քարտը սահմանված է սույն փաթեթի վերջում։ Պատասխանատուն յուրաքանչյուր գործով գրանցում է կոնկրետ իրավական հիմքը, հասցեատիրոջը, ժամկետը և փոխանցված տեղեկության ծավալը։ Դոնորին պայմանագրային տեղեկացումը չի նույնացվում անձնական բոլոր տվյալները փոխանցելու թույլտվության հետ։
Բաժին 6
Անկախ և արդար քննություն
Քննություն սկսելու որոշմամբ ամրագրվում են հարցերը, քննողը, շահերի բախման ստուգումը, նախատեսվող ժամկետը, անվտանգության միջոցները և որոշում կայացնողը։ Բարդ սեռական բռնության գործի քննությունը չի հանձնարարվում թեմային անպատրաստ աշխատակցի։
Դիմողին և հաղորդման առարկա անձին առանձին բացատրվում են ընթացակարգը, գաղտնիության սահմանները, աջակցող անձ ունենալու հնարավորությունը և վրեժխնդրության արգելքը։ Հաղորդման առարկա անձը ստանում է պատասխանելու համար բավարար տեղեկություն ու ժամանակ՝ անհրաժեշտ պաշտպանության և տվյալների նվազեցման հետ համատեղ։
Հարցազրույցները կատարվում են առանձին, մատչելի պայմաններում։ Անձը կարող է ընդմիջում խնդրել, ուղղել գրառումը կամ ընտրել հաղորդակցման այլ ձև։ Չեն օգտագործվում զոհին մեղադրող հարցեր կամ սեռական անցյալից բնավորության մասին եզրակացություններ։ Հոգեկան առողջության վիճակը, աչքերի կոնտակտը, հուզմունքը կամ խոսքի սահունությունը ինքնին հավաստիության չափանիշներ չեն։
Ապացույցները գնահատվում են ամբողջությամբ՝ նշելով աղբյուրը, հակասությունները և բացերը։ Կազմակերպական փաստահավաք եզրակացության համար առաջարկվում է «ավելի հավանական է, քան ոչ» չափանիշը․ յուրաքանչյուր պնդում հիմնավորվում է հասանելի նյութով։ Սա քրեական մեղավորության չափանիշ չէ և չի փոխարինում աշխատողի նկատմամբ միջոց կիրառելու օրենքով սահմանված հիմքերին։
Պաշտպանության մասնագիտական քննությունը նպատակադրվում է ավարտել 30 աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Անհնարինության դեպքում կողմերին անվտանգ հաղորդվում են պատճառը և նոր ժամկետը։ Ընթացքի մասին տեղեկացումը տրվում է առնվազն յուրաքանչյուր տասը օրացուցային օրը մեկ։ Եթե գործը միաժամանակ օրենքով կարգավորվող ազդարարման վարույթ է, պահպանվում է դրա պարտադիր առավելագույն 30-օրյա ժամկետը․ մասնագիտական աջակցության շարունակումը այն չի երկարաձգում։ Արտաքին քննության հետ գործողությունները համաձայնեցվում են անհրաժեշտ չափով՝ ապացույցները չվնասելու համար։
Բաժին 7
Որոշում ուղղիչ միջոցներ և վերանայում
Յուրաքանչյուր պնդման վերաբերյալ որոշումը նշում է՝ հաստատվել է, չի հաստատվել բավարար տվյալներով, թե նյութերը ցույց են տալիս այլ բացատրություն։ Անբավարար ապացույցը չի ներկայացվում որպես դիտավորյալ կեղծիք։ Աջակցությունն ու ռիսկի նվազեցումը կարող են շարունակվել նաև չհաստատված հաղորդման դեպքում։
Հնարավոր միջոցներն են վարքագծի շտկման հստակ պահանջը, վերահսկվող աշխատանքը, ուսուցումը, ծառայության կազմակերպման փոփոխությունը, պայմանագրով նախատեսված միջոցը կամ օրենքով թույլատրելի կարգապահական արձագանքը։ Ծանր խախտումը չի փակվում միայն ներողությամբ կամ դասընթացով։ Աշխատանքից ազատումը ավտոմատ պատիժ չէ և կիրառվում է միայն օրինական հիմքով ու ընթացակարգով։
Դիմողին իրեն վերաբերող արդյունքը, անվտանգության քայլերը և վերանայման հնարավորությունը հաղորդվում են որոշումից հետո երեք օրացուցային օրվա ընթացքում՝ առանց այլ անձի ամբողջ աշխատանքային գործը բացահայտելու։ Երկու կողմերը կարող են տասը աշխատանքային օրվա ընթացքում խնդրել անկախ վերանայում՝ նոր ապացույցի, ընթացակարգային խախտման կամ շահերի բախման հիմքով։ Ուշ դիմումը գնահատվում է նաև մատչելիության կամ անվտանգության խոչընդոտների տեսանկյունից։
Վերանայման փաստերի ուսումնասիրությունը կատարում է սկզբնական քննությանը և որոշմանը չմասնակցած անաչառ անձը կամ արտաքին մասնագետը։ Նախագահի որոշման բողոքարկումը լուծում է Ժողովը՝ կանոնադրությամբ։ Ժողովի նախորդ որոշման վերանայման համար պատրաստվում է անկախ եզրակացություն, իսկ իրավասու որոշումը կայացվում է օրենքով և կանոնադրությամբ սահմանված կարգով։ Նպատակային ժամկետը 15 աշխատանքային օր է՝ չսահմանափակելով դատական կամ այլ արտաքին պաշտպանությունը և պարտադիր ժամկետները։
Սեռական բռնության կամ հարկադրանքի հաղորդման դեպքում կազմակերպությունը չի պահանջում հաշտություն կամ միջնորդություն։ Այլ բնույթի վարքագծային վեճում կամավոր վերականգնողական քննարկումը հնարավոր է միայն ռիսկի գնահատումից հետո, առանց ճնշման և առանց պաշտոնական ընթացակարգից օգտվելու իրավունքը վերացնելու։
Բաժին 8
Գաղտնի պահպանում և վրեժխնդրության վերահսկում
Գործերը պահվում են ընդհանուր ծրագրային պանակից առանձին՝ դերերով սահմանափակ հասանելիությամբ, բազմագործոն մուտքով և հասանելիությունների հաշվառմամբ։ Թղթային նյութերը պահվում են փակ պահարանում։ Հասանելիության և փոխանցման գրանցամատյանը վարում է պաշտպանության անաչառ պատասխանատուն, իսկ նրան վերաբերող գործով՝ փոխարինողը կամ Ժողովի անկախ կոնտակտային անդամը։
Կազմակերպությունը չի ներբեռնում նույնականացնող գործերը հանրային հասանելի պանակ, խմբային հաղորդագրություն կամ չհաստատված արհեստական բանականության ծառայություն։ Ամպային ծառայության կիրառումը նախապես գնահատվում է տվյալների պաշտպանության ու փոխանցման պայմաններով։
Դեպքի հիմնական նյութերը, որոշումները և փոխանցման իրավական հիմքի կամ համաձայնության ապացույցը պահպանվում են գործի փակվելուց հետո հինգ տարի՝ որպես ներքին պահպանման չափանիշ, եթե ավելի երկար պարտադիր ժամկետ չկա։ Պայմանագրային և հաշվապահական բնօրինակները պահվում են դրանց համար կիրառելի ժամկետով։ Ավելորդ նույնականացնող տվյալները հեռացվում են նպատակն ավարտվելուն պես։ Անվերադարձ ապանձնավորված վիճակագրությունը կարող է պահվել ծրագրային գնահատման համար։ Պահպանման անհրաժեշտությունը ստուգվում է ամեն տարի, իսկ ոչնչացումը կատարվում է պատասխանատուի արձանագրությամբ և անաչառ իրավասու հաստատմամբ։ Ընթացիկ վեճի կամ պարտադիր պահպանման դեպքում ոչնչացումը կասեցվում է։
Տվյալների արտահոսքի կասկածի դեպքում սահմանափակվում է հասանելիությունը և պահպանվում են դեպքի հետքերը։ Հաստատված էլեկտրոնային արտահոսքի դեպքում անհապաղ կատարվում են «Անձնական տվյալների պաշտպանության մասին» օրենքի 21-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հրապարակային հայտարարության և ոստիկանությանն ու լիազոր մարմնին հայտնելու գործողությունները՝ չբացահայտելով տուժածի ավելորդ տվյալներ։ Դոնորի տեղեկացումը կատարվում է առանձին իրավաչափ և հնարավորինս ապանձնավորված ծավալով։
Որոշումից հետո պատասխանատուն անձի համաձայնությամբ ստուգում է անվտանգության վիճակը՝ մոտ երկու և վեց շաբաթ անց։ Վրեժխնդրության ցանկացած նոր հաղորդում առանձին արձագանք է ստանում։ Ծառայության շարունակականությունն ապահովվում է գործի ելքից անկախ։
Արտաքին հաղորդման և տվյալների փոխանցման արձագանքի քարտ
Երեխայի իրավունքների կամ անվտանգության խախտում
Ընտանեկան օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 3-րդ մասով երեխայի կյանքին կամ առողջությանը սպառնալիքի կամ իրավունքների խախտման մասին հայտնի տեղեկությունը հաղորդվում է երեխայի փաստացի գտնվելու վայրի խնամակալության և հոգաբարձության մարմնին։ Ներքին արձագանքը կատարվում է անհապաղ՝ առանց քննության ավարտին սպասելու։ Անմիջական վտանգի դեպքում միաժամանակ ահազանգ է փոխանցվում 112։
Պատասխանատուն գրանցում է ստացող մարմինը, փոխանցման ժամը և անհրաժեշտ փաստերը։ Հնարավոր վնաս պատճառող ծնողի կամ ներկայացուցչի համաձայնությունը չի դարձվում պաշտպանության նախապայման։ Մարմնի փոխարեն երեխայի հրատապ խնամքի կամ տեղափոխման իրավական որոշում Կազմակերպությունը չի ընդունում։
Հնարավոր հանցագործություն կամ անմիջական վտանգ
Անհապաղ վտանգի դեպքում ապահովվում է օգնությունը և դիմում է կատարվում իրավասու մարմնին։ Հնարավոր հանցագործության վերաբերյալ տվյալների փոխանցման կոնկրետ պարտականությունը, իրավական գաղտնիքի սահմանները և ընթացակարգը ստուգվում են գործի փաստերով՝ առանց պարտադիր հաղորդումը հետաձգելու։ Չի սահմանվում ցանկացած չափահասի յուրաքանչյուր պատմությունը առանց իրավական հիմքի բոլոր մարմիններին փոխանցելու համընդհանուր կանոն։
Գրանցվում են կիրառելի իրավական նորմը, անհրաժեշտությունը, ստացողը, վերջնաժամկետը, կատարողը, փոխանցված նվազագույն տվյալները և ստացման ապացույցը։ Անձի անվտանգությունը և աջակցության ընտրությունները քննարկվում են նրա հետ։
Էլեկտրոնային անձնական տվյալների արտահոսք
Հաստատված արտահոսքի դեպքում կիրառվում է «Անձնական տվյալների պաշտպանության մասին» օրենքի 21-րդ հոդվածի 4-րդ մասի անհապաղ հայտարարության և ոստիկանությանն ու լիազոր մարմնին հայտնելու պահանջը։ Անձի առողջության կամ սեռական կյանքի մանրամասներն անհարկի չեն հրապարակվում։ Պատասխանատուն արձանագրում է հայտնաբերման ժամը, զսպման քայլերը և հաղորդումները։
Ուղղորդում կամ դոնորին տեղեկացում
Ծառայությանը ուղղորդումը կատարվում է իրավաչափ հիմքով՝ հավելված Դ-ի համաձայն։ Դոնորին հաղորդումը կատարվում է կիրառելի պայմանագրի սահմաններում՝ առանձին ստուգելով անձնական տվյալների փոխանցման օրինականությունը։ Պայմանագրային հաշվետվությունը չի փոխարինում իրավապահ կամ երեխայի պաշտպանության պարտադիր հաղորդմանը։
Իրավական կիրառելիության վերջին ստուգում՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 19։ Հաստատելուց հետո պատասխանատուն վերանայում է քարտը տարեկան և օրենքի փոփոխության դեպքում։ Յուրաքանչյուր դեպքի կոնկրետ նորմն ու ստացող մարմինը գրանցվում են անհատական գործում։