«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» հասարակական կազմակերպության գնումների քաղաքականություն
Բաժին 1
Ընդհանուր դրույթներ
«Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» ՀԿ-ն (այսուհետ՝ Կազմակերպություն) ընդունում է, որ թափանցիկ, արդար և համաչափ գնումների իրականացումն էական է կազմակերպչական և դոնորական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համար։ Սույն քաղաքականությունը կարգավորում է կազմակերպության կողմից ապրանքների, ծառայությունների և աշխատանքների ձեռքբերումը և նպատակ ունի ապահովել ծախսված միջոցների դիմաց առավելագույն արժեք, հաշվետվողականություն, բարեվարքություն և պատշաճ աուդիտորական հետագիծ։
Որպես հաշմանդամություն ունեցող անձանց կողմից ղեկավարվող, ինչպես նաև Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի իրականացումն առաջմղող և մշտադիտարկող կազմակերպություն՝ կազմակերպությունը գնման առարկային առնչվող դեպքերում հաշվի է առնում նաև մատչելիությունը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց ներառումը։
Բաժին 2
Նպատակը և կիրառության ոլորտը
Սույն քաղաքականությունը տարածվում է կազմակերպության աշխատակիցների, խորհրդատուների, կամավորների և այլ անձանց վրա, որոնք ներգրավված են կազմակերպության անունից ապրանքների, ծառայությունների կամ աշխատանքների հայտագրման, հաստատման, ձեռքբերման կամ վճարման գործընթացներում։ Այն նպատակ ունի՝
- ապահովել թափանցիկություն, արդարություն և պատշաճ մրցակցություն,
- ստանալ ծախսված միջոցների դիմաց լավագույն արժեքը՝ հաշվի առնելով գինը, որակը և համապատասխանությունը,
- կանխարգելել շահերի բախումը, խարդախությունը և այլ իրավախախտումները,
- ապահովել համապատասխանությունը ՀՀ գործող օրենսդրությանը և դոնորների պահանջներին,
- ապահովել պատժամիջոցների պատշաճ ստուգում ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող և այլ համապատասխան ծրագրերի համար,
- պահպանել հստակ փաստաթղթաշրջանառություն՝ աուդիտի և ստուգումների նպատակով։
Այն դեպքերում, երբ դոնորի հետ համաձայնագիրը կամ գործող օրենսդրությունը սահմանում են գնումների ավելի խիստ պահանջներ կամ այլ շեմեր, նախապատվությունը տրվում է այդ պահանջներին։ Դոնորի պահանջի դեպքում կազմակերպությունը կարող է ընդունել տվյալ ծրագրին հատուկ ընթացակարգեր։
Բաժին 3
Գնումների ընդհանուր սկզբունքները
Ծախսված միջոցների դիմաց լավագույն արժեք — Կազմակերպությունը պարտավորված չէ ընտրել ամենացածր գնային առաջարկը, եթե մեկ այլ առաջարկ ապահովում է ընդհանուր առմամբ ավելի լավ արժեք։
Արդարություն և հավասար վերաբերմունք — Համադրելի մատակարարներին պետք է ընձեռվի արդար հնարավորություն, և նրանք պետք է գնահատվեն տեղին ու հետևողական չափանիշների կիրառմամբ։
Համաչափություն — Ընթացակարգերը պետք է համապատասխանեն գնման արժեքին, բարդությանը և ռիսկայնությանը։
Թափանցիկություն և փաստաթղթավորում — Գնումների վերաբերյալ որոշումները պետք է բավարար չափով փաստաթղթավորվեն՝ պարզաբանելու համար, թե ինչ է ձեռք բերվել, ինչպես է ընտրվել մատակարարը և ով է հաստատել ծախսը։
Մատչելիություն — Մատչելիության պահանջները պետք է հաշվի առնվեն այն դեպքերում, երբ դրանք առնչվում են ձեռք բերվող ապրանքներին կամ ծառայություններին։
Արհեստական մասնատման արգելք — Գնումները չպետք է մասնատվեն՝ գնումների սահմանված շեմերից խուսափելու նպատակով։
Բաժին 4
Գնման հայտ և հաստատում
Նախքան ապրանքներ կամ ծառայություններ ձեռք բերելը, պատասխանատու աշխատակիցը պետք է լրացնի Հավելված 1-ում ներկայացված Վճարման հաստատման և հայտի ձևը և ներկայացնի այն համապատասխան Ծրագրի ղեկավարին կամ այլ լիազորված անձի։
Հայտում պետք է նշվեն գնման առարկան, նպատակը, համապատասխան ծրագիրը և բյուջետային տողը, գնահատված գումարը, առաջարկվող մատակարարը (եթե հայտնի է) և կիրառելի գնման մեթոդը։
Ծրագրի ղեկավարը պետք է հաստատի, որ ծախսն անհրաժեշտ է, նախատեսված է բյուջեով, իրավասու է (ընդունելի է) ծրագրի շրջանակներում և ենթակա է գնման համապատասխան ընթացակարգին։ Հաստատումը կարող է իրականացվել ստորագրությամբ կամ փաստաթղթավորված էլեկտրոնային համաձայնությամբ։
Սովորաբար ոչ մի գնում չպետք է կատարվի նախքան հաստատում ստանալը։ Անհետաձգելի կամ բացառիկ փոքր ծախսերի դեպքում, երբ նախնական գրավոր հաստատում ստանալն անհնարին է եղել, կարող է տրամադրվել հետադարձ հաստատում՝ համառոտ բացատրությամբ
Բաժին 5
Գնումների շեմերը և ընթացակարգերը
5.1 Փոքր գնումներ – մինչև 200,000 ՀՀ դրամ — Թույլատրվում է ուղղակի գնում համապատասխան մատակարարից։ Մրցակցային գնային առաջարկներ չեն պահանջվում, սակայն գինը պետք է լինի ողջամիտ, և գնումը պետք է փաստաթղթավորվի։
5.2 Միջին գնումներ – 200,001-ից մինչև 500,000 ՀՀ դրամ — Սովորաբար պետք է ձեռք բերվեն առնվազն երեք գնային առաջարկներ տարբեր մատակարարներից։ Գնային առաջարկները կարող են ստացվել էլեկտրոնային փոստով, նամակագրական հավելվածներով, մատակարարի գնացուցակների, առցանց էկրանապատկերներ կամ փաստաթղթավորված այլ եղանակներով։ Մատակարարը պետք է ընտրվի գնի, որակի, համապատասխանության, մատչելիության (առնչության դեպքում), մատակարարման ժամկետների և հուսալիության հիման վրա։
Եթե ողջամտության սահմաններում հնարավոր չէ ձեռք բերել երեք գնային առաջարկ, պատճառը պետք է համառոտ փաստաթղթավորվի և հաստատվի Ծրագրի ղեկավարի կողմից։
5.3 Խոշոր գնումներ – 500,001 ՀՀ դրամ և ավելի — Սովորաբար պետք է ձեռք բերվեն առնվազն երեք գրավոր գնային առաջարկներ։ Համեմատությունը և հաղթող մատակարարի ընտրության պատճառը պետք է փաստաթղթավորվեն։ Հատկապես նշանակալի կամ բարդ գնումների համար Կազմակերպությունը կարող է կիրառել հանրային հայտարարության, առաջարկների հարցման կամ մրցույթի (տենդեր) ընթացակարգ։
5.4 Դոնորի կողմից սահմանված հատուկ պահանջներ — Այն դեպքերում, երբ դոնորի կամ դրամաշնորհային համաձայնագրով սահմանվում են ավելի խիստ ընթացակարգեր կամ այլ շեմեր, նախապատվությունը տրվում է դոնորի պահանջներին։
Բաժին 6
Մատակարարի ընտրության չափանիշները
Կազմակերպությունը պետք է ընտրի ծախսված միջոցների դիմաց լավագույն արժեքն ապահովող առաջարկը՝ հաշվի առնելով տվյալ գնմանն առնչվող գործոնները, որոնք կարող են ներառել՝
- գինը,
- որակը և համապատասխանությունը տեխնիկական բնութագրերին,
- փորձը և հուսալիությունը,
- մատակարարման ժամկետները,
- մատչելիությունը հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար,
- կայունությունը կամ այլ համապատասխան նկատառումներ։
Այն դեպքերում, երբ ընտրված առաջարկն ամենացածր գնային առաջարկը չէ, պատճառը պետք է համառոտ փաստաթղթավորվի։
Բաժին 7
Շահերի բախում
Մատակարարի ընտրության կամ հաստատման գործընթացում ներգրավված ցանկացած անձ պետք է հայտնի անձնական, ընտանեկան, ֆինանսական կամ այլ հետաքրքրվածության մասին, որը կարող է ազդել կամ ողջամտորեն թվալ, թե ազդում է իր անաչառության վրա։ Շահերի բախում ունեցող անձը չպետք է կայացնի կամ հաստատի տվյալ մատակարարի ընտրության որոշումը։
Միջին և խոշոր գնումների համար շահերի բախման բացակայությունը կարող է հաստատվել գնային առաջարկների համեմատման կամ գնումների փաստաթղթերում։ Առանձին հայտարարագիր չի պահանջվում, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա պահանջվում է դոնորի կողմից կամ անհրաժեշտ է՝ ելնելով հանգամանքներից։
Բաժին 8
ԵՄ պատժամիջոցներ և սահմանափակված գործարքների ստուգումներ
ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող ծրագրերի շրջանակներում իրականացվող գնումների համար Կազմակերպությունը պետք է ձեռնարկի ողջամիտ միջոցներ՝ ապահովելու, որ ծրագրային միջոցները հասանելի չդառնան ԵՄ համապատասխան սահմանափակիչ միջոցների ենթակա անձանց, կազմակերպություններին կամ գործարքներին։
8.1. Երբ է իրականացվում ստուգումը
Սովորաբար պատժամիջոցների ստուգումը պետք է ավարտվի նախքան ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող ծրագրի շրջանակներում մատակարարի հետ պայմանագիր կնքելը կամ գնում կատարելը։ Նույն մատակարարից կրկնվող գնումների դեպքում ստուգումը պարտադիր չէ կրկնել ամեն հաշիվ-ապրանքագրի համար, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անցել է էական ժամանակահատված, փոխվել են կիրառելի պատժամիջոցները, առկա է մտահոգության պատճառ, կամ դոնորը պահանջում է նոր ստուգում։
8.2. Պաշտոնական աղբյուրներ
Կազմակերպությունը պետք է օգտագործի Եվրոպական Միության պաշտոնական աղբյուրները։ Սովորաբար պետք է օգտագործվեն հետևյալ աղբյուրները՝
- ԵՄ ֆինանսական պատժամիջոցների միասնական ցանկ / Ֆինանսական պատժամիջոցների տվյալների բազա (https://webgate.ec.europa.eu/fsd/fsf/). օգտագործվում է առաջնահերթորեն մատակարարի, կապալառուի կամ համապատասխան ֆիզիկական անձի իրավաբանական անվանումը փնտրելու համար։
- ԵՄ պատժամիջոցների քարտեզ (EU Sanctions Map) (https://www.sanctionsmap.eu/). օգտագործվում է որոշակի երկրներին, ոլորտներին, ապրանքներին կամ ծառայություններին առնչվող պատժամիջոցների ռեժիմներն ու սահմանափակումները նույնականացնելու համար։
- Եվրոպական հանձնաժողովի պատժամիջոցների վերաբերյալ ուղեցույցներ և ռեսուրսներ (https://finance.ec.europa.eu/eu-and-world/sanctions-restrictive-measures_en). օգտագործվում է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ են պարզաբանումներ կամ ավելի մանրամասն ուղեցույց։
- EUR-Lex (https://eur-lex.europa.eu/). օգտագործվում է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ԵՄ համապատասխան իրավական ակտը։
8.3. Ընկերության և ապրանքի ծագումը
Այն դեպքերում, երբ մատակարարի հիմնադրման երկիրը կամ ապրանքների ծագումը կարող են առնչություն ունենալ պատժամիջոցներին, Կազմակերպությունը պետք է իրականացնի ողջամիտ ստուգում՝ օգտագործելով հեշտ հասանելի փաստաթղթերը։
Մատակարարի հիմնադրման երկիրը սովորաբար կարող է պարզվել հաշիվ-ապրանքագրից, պայմանագրից, մատակարարի գրանցման տվյալներից, ընկերության պաշտոնական կայքից, ընկերությունների համապատասխան ռեգիստրից կամ բիզնես փաստաթղթավորման այլ հուսալի աղբյուրներից։
Ապրանքների ծագումը սովորաբար կարող է պարզվել հաշիվ-ապրանքագրից, արտադրողի տեղեկատվությունից, փաթեթավորումից կամ ապրանքի փաստաթղթերից, մատակարարի հայտարարագրից, ծագման sertifikat-ից (պատշաճ դեպքերում) կամ առավել ողջամիտ հուսալիություն ունեցող այլ փաստաթղթերից։
Կազմակերպությունից չի պահանջվում իրականացնել մատակարարման շղթայի մասնագիտացված հետաքննություններ սովորական գնումների համար, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ առկա է պատժամիջոցների բացահայտված ռիսկ, կամ դոնորը հատուկ պահանջում է հավելյալ պատշաճ ուսումնասիրություն (due diligence)։ Եթե մատակարարը կամ ապրանքը կապ ունի ԵՄ սահմանափակիչ միջոցների ենթակա երկրի հետ, Կազմակերպությունը պետք է օգտագործի ԵՄ պատժամիջոցների քարտեզը (EU Sanctions Map) և, անհրաժեշտության դեպքում, ԵՄ համապատասխան իրավական ակտը կամ Հանձնաժողովի ուղեցույցը՝ որոշելու համար, թե արդյոք կոնկրետ գործարքը սահմանափակված է։
8.4. Ստուգման արձանագրումը
Ստուգումն իրականացնող անձը պետք է գրանցի մատակարարի անվանումը, ամսաթիվը, ստուգված աղբյուրը և արդյունքը Վճարման հաստատման և հայտի ձևում։ Միջին և խոշոր գնումների համար, կամ երբ դա պահանջվում է դոնորի կողմից, ստուգման էկրանապատկերը, PDF-ը կամ որոնման այլ ապացույց նույնպես պետք է պահպանվի։
Եթե հայտնաբերվում է պատժամիջոցների հնարավոր համընկնում կամ սահմանափակում, գնումը կամ վճարումը չպետք է ընթացք ստանա մինչև հարցի լիարժեք պարզաբանումը։
Բաժին 9
Վճարման հաստատումը և վճարումը
Ոչ մի վճարում մատակարարին չպետք է կատարվի բացառապես հաշիվ-ապրանքագրի հիման վրա։ Վճարումը պետք է հիմնավորված լինի Վճարման հաստատման և հայտի ձևով, ինչպես նաև համապատասխան աջակցող փաստաթղթերով։
Ապրանքները կամ ծառայությունները ստանալուց հետո, կամ այն դեպքերում, երբ պայմանագրով պահանջվում է կանխավճար, պատասխանատու անձը պետք է լրացնի Հավելված 1-ի վճարման բաժինը և ներկայացնի այն հաստատման։
Ծրագրի ղեկավարը կամ այլ լիազորված անձը, նախքան վճարումը հաստատելը, պետք է հաստատի, որ վճարումը համապատասխան սյունակում է հաստատված գնմանը, և որ ապրանքները կամ ծառայությունները պատշաճ կերպով ստացվել են (առնչության դեպքում)։
Կազմակերպության պես փոքր կազմակերպության համար պարտադիր չէ գործընթացի յուրաքանչյուր փուլի համար նշանակել առանձին անձանց։ Այնուամենայնիվ, հնարավորության սահմաններում, ծախսը հայտագրող անձը և այն հաստատող անձը չպետք է լինեն նույն մարդը։
Բաժին 10
Փաստաթղթավորում և գրանցումների պահպանում
Կազմակերպությունը պետք է պահպանի բավարար փաստաթղթեր՝ ծախսի նպատակը, կիրառված գնման ընթացակարգը, ընտրված մատակարարին և կատարված վճարումը հիմնավորելու համար։ Կախված գնման արժեքից և բնույթից՝ փաստաթղթերը կարող են ներառել՝
- Վճարման հաստատման և հայտի ձևը,
- գնային առաջարկները,
- գնային առաջարկների համեմատությունը կամ ընտրության արձանագրությունը (հիմնավորումը),
- պայմանագիրը կամ ծառայությունների մատուցման համաձայնագիրը,
- հաշիվ-ապրանքագիրը կամ հսկիչ-դրամարկղային չեկը (ստացականը),
- մատակարարման կամ աշխատանքների կատարման/ծառայությունների մատուցման ապացույցը (հանձնման-ընդունման ակտը),
- պատժամիջոցների ստուգման ապացույցը (առնչության դեպքում),
- վճարման ապացույցը (բանկային փոխանցման հանձնարարականը),
- դոնորի հաստատումը, երբ դա հատուկ պահանջվում է։
Փաստաթղթերը պետք է ապահով պահպանվեն առնվազն հինգ տարի, կամ ավելի երկար ժամկետով, եթե դա պահանջվում է ՀՀ օրենսդրությամբ, համապատասխան դրամաշնորհային համաձայնագրով կամ դոնորի կանոններով։
Բաժին 11
Համապատասխանություն, մշտադիտարկում և վերանայում
Սույն քաղաքականության պահպանումը պարտադիր է Կազմակերպության գնումներում ներգրավված անձանց համար։ Ղեկավարությունը կարող է պարբերաբար վերանայել գնումների փաստաթղթերը՝ համոզվելու համար, որ ընթացակարգերը կիրառվում են հետևողականորեն և համաչափորեն։
Սույն քաղաքականությունը պետք է վերանայվի անհրաժեշտության դեպքում՝ ի պատասխան օրենսդրության, դոնորների պահանջների, կազմակերպչական կարիքների կամ աուդիտորական բացահայտումների փոփոխություններին։ Էական փոփոխությունները պետք է հաստատվեն Կազմակերպության իրավասու մարմնի կողմից։
Հավելված 1 — Վճարման հաստատման և հայտի ձև
Ա. Գնման հայտ
| Ծրագիր | — |
|---|---|
| Բյուջետային տող | — |
| Հայտը ներկայացրել է | — |
| Ամսաթիվ | — |
| Ապրանքներ / ծառայություններ | — |
| Ծախսի նպատակը | — |
| Առաջարկվող մատակարար | — |
| Նախահաշվային գումար / արժույթ | — |
Գնման մեթոդ՝
- Ուղղակի գնում (մինչև 200,000 ՀՀ դրամ)
- Երեք գնառաջարկ (200,001-500,000 ՀՀ դրամ)
- Երեք գրավոր գնառաջարկ / պաշտոնական գնման ընթացակարգ (500,000 ՀՀ դրամից ավելի)
- Դոնորի կողմից սահմանված ընթացակարգ
- Բացառություն
Բացառության դեպքում՝ համառոտ հիմնավորում․ ____________________________________________________________________
Բ. ԵՄ պատժամիջոցների ստուգում (ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող ծրագրերի համար)
Ստուգված աղբյուրներ՝
- ԵՄ ֆինանսական պատժամիջոցների համախմբված ցանկ
- ԵՄ պատժամիջոցների քարտեզ (երբ երկրի/ապրանքի նկատմամբ սահմանափակումները կիրառելի են)
- Կիրառելի չէ
| Մատակարարի իրավաբանական անվանումը | — |
|---|---|
| Ստուգման ամսաթիվ | — |
| Արդյունք | Սահմանափակում չի հայտնաբերվել Պահանջվում է լրացուցիչ ստուգում |
| Մատակարարի երկիրը՝ կիրառելի լինելու դեպքում | — |
| Ապրանքների ծագման երկիրը՝ կիրառելի լինելու դեպքում | — |
| Ստուգել է | — |
Գ. Գնման թույլտվություն
Հաստատում եմ, որ ծախսն անհրաժեշտ է, նախատեսված է բյուջեով և թույլատրելի է ծրագրի շրջանակում, և թույլատրում եմ գնումը։
| Ծրագրի ղեկավար / լիազորված անձ | — |
|---|---|
| Ստորագրություն կամ փաստաթղթավորված էլեկտրոնային հաստատում | — |
| Ամսաթիվ | — |
Դ. Վճարման հայտ
| Վերջնական մատակարար | — |
|---|---|
| Հաշվի / կտրոնի համարը | — |
| Հաշվի ամսաթիվ | — |
| Վերջնական գումար / արժույթ | — |
| Ապրանքները / ծառայությունները պատշաճ կերպով ստացվել են | Այո Կիրառելի չէ / կանխավճար |
| Վճարման հայտը ներկայացրել է | — |
| Ամսաթիվ | — |
Հիմնավորող փաստաթղթեր՝
- Հաշիվ / կտրոն
- Գնառաջարկներ՝ պահանջվելու դեպքում
- Պայմանագիր՝ կիրառելի լինելու դեպքում
- Այլ՝ __________________________
Ե. Վճարման թույլտվություն
Հաստատում եմ, որ վճարումը համապատասխանում է հաստատված գնմանը, և թույլատրում եմ վճարումը։
| Ծրագրի ղեկավար / լիազորված անձ | — |
|---|---|
| Վճարման համար թույլատրված գումար | — |
| Ստորագրություն կամ փաստաթղթավորված էլեկտրոնային հաստատում | — |
| Ամսաթիվ | — |
Հավելված 2 — Գնառաջարկների համեմատություն
| Ծրագիր | — |
|---|---|
| Գնում | — |
| Չափանիշ | Մատակարար 1 | Մատակարար 2 | Մատակարար 3 |
|---|---|---|---|
| Մատակարարի անվանումը | — | — | — |
| Գին | — | — | — |
| Համապատասխանում է պահանջներին | — | — | — |
| Մատակարարում / ժամկետներ | — | — | — |
| Այլ էական հանգամանք | — | — | — |
Ընտրված մատակարար՝ ____________________________________________________________________
Ընտրության հիմնավորում՝ ____________________________________________________________________
Ստուգել / հաստատել է՝ ________________________________________
Ամսաթիվ՝ __________________________
Շահերի բախում՝ ☐ Հաստատում եմ, որ չունեմ շահերի բախում, որը կարող է ազդել այս մատակարարի ընտրության վրա։
Հավելված 3 — Գնումների փաստաթղթերի փաթեթի ստուգաթերթ
Կիրառելիության դեպքում պահպանել հետևյալ փաստաթղթերը․
- Վճարման հաստատման և հայտի ձև
- Գնառաջարկներ
- Գնառաջարկների համեմատություն
- Պայմանագիր / ծառայությունների մատուցման պայմանագիր
- Հաշիվ / կտրոն
- Մատակարարման / կատարման ապացույց
- Պատժամիջոցների ստուգման ապացույց
- Վճարման ապացույց
- Դոնորի հաստատում՝ հատուկ պահանջվելու դեպքում
Քաղաքականության հաստատում՝
| Հաստատել է | — |
|---|---|
| Պաշտոն | — |
| Ստորագրություն | — |
| Ամսաթիվ | — |