Փաթեթի կիրառման ընդհանուր կարգը
Կազմակերպության նպատակն ու կիրառման շրջանակը
Սույն փաստաթղթերում Կազմակերպություն է կոչվում «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» իրավապաշտպան հասարակական կազմակերպությունը՝ անգլերեն Disability Rights Agenda Rights Defence Non-Governmental Organization, կրճատ՝ DRA NGO։ Կազմակերպության նպատակն է խթանել և պաշտպանել հաշմանդամություն ունեցող անձանց մարդու իրավունքներն ու հիմնական ազատությունները։
Փաթեթը կիրառվում է Նախագահի, Ժողովի անդամների, աշխատողների, կամավորների և Կազմակերպության անունից հանդես եկող այլ անձանց նկատմամբ՝ նրանց դերին և լիազորություններին համապատասխան։ Ծառայություն մատուցողների և այլ պայմանագրային ներկայացուցիչների պարտականություններն ամրագրվում են պայմանագրերում։ Կազմակերպության ծառայություններից օգտվելու կամ հաղորդում ներկայացնելու համար անձը պարտավոր չէ ստորագրել փաթեթը։
Փաթեթը չի փոփոխում կանոնադրությունը։ Օրենքի կամ կանոնադրության հետ հակասության դեպքում կիրառվում է համապատասխան գերակա նորմը, իսկ ներքին փաստաթուղթը վերանայվում է։ Դոնորի պայմանագրով սահմանված լրացուցիչ պահանջը կիրառվում է, եթե չի հակասում օրենքին և չի սահմանափակում մարդու իրավունքները։
Իրավասությունների բաշխումը
| Դեր | Հիմնական պատասխանատվություն |
|---|---|
| Ժողով | Վերջնական վերահսկողություն, Նախագահին վերաբերող հարցեր և նրա որոշումների բողոքարկում՝ կանոնադրությամբ սահմանված կարգով։ |
| Նախագահ | Ներքին փաստաթղթերի հաստատում, ընթացիկ կառավարում, պատասխանատուների նշանակում և ռեսուրսների ապահովում։ |
| Բարեվարքության պատասխանատու | Շահերի բախման և նվերների հաշվառում, ազդարարման ընդունում, գաղտնի փաստաթղթավորում և ուղղորդում։ |
| Ֆինանսական պատասխանատու | Գործընկերների և վճարումների ստուգում, հաշվապահական ապացույցների պահպանում, անհամապատասխանությունների հաղորդում։ |
| Ժողովի կոնտակտային անդամ | Նախագահին վերաբերող դեպքերի անվտանգ ընդունում և անաչառ ուսումնասիրության կազմակերպում՝ Ժողովի որոշմամբ։ |
Փոքր աշխատակազմի դեպքում որոշ գործառույթներ կարող են համատեղվել, սակայն անձը չի ստուգում և չի հաստատում իր սեփական շահին վերաբերող գործարքը, ծախսը կամ իրեն վերաբերող հաղորդումը։ Անհնարինության դեպքում ներգրավվում է անաչառ երկրորդ ստուգող կամ արտաքին մասնագետ, իսկ որոշումն ընդունում է իրավասու մարմինը։
Մատչելիություն և տեղեկությունների պաշտպանություն
Փաստաթղթերը տրամադրվում են խմբագրվող, էկրանընթերցիչով ընթեռնելի ձևաչափով։ Ըստ անհատական կարիքի կազմակերպվում են պարզ լեզվով բացատրություն, մեծատառ տպագիր տարբերակ, ժեստերի լեզվի թարգմանություն կամ այլ խելամիտ հարմարեցում։ Մատչելիության հարցումը կարելի է ուղարկել info@dra.am հասցեին․ այն ստանալուց հետո երկու աշխատանքային օրվա ընթացքում հաստատվում է ստացումը և համաձայնեցվում տրամադրման ձևն ու ժամկետը։
Հանրային են քաղաքականությունների տեքստերը, հաղորդման ուղիները և ապանձնավորված հաշվետվությունները։ Անհատական հայտարարագրերը, հաղորդումները, նույնականացման նյութերը և քննության գործերը հանրային չեն։ Դրանց հասանելիությունը տրամադրվում է միայն գործառութային անհրաժեշտությամբ և արձանագրվում է։
Կետ 3.1
Նպատակը և նվերների տեսակները
Ընթացակարգը սահմանում է Կազմակերպությանն առաջարկվող նվերների և նվիրաբերությունների ուսումնասիրությունը, ընդունումը, մերժումը, հաշվառումն ու օգտագործումը։ Նպատակն է աջակցել կանոնադրական նպատակներին՝ պահպանելով անկախությունն ու նվիրատուների իրավունքները։
Նվեր կարող են լինել դրամական միջոցը, ապրանքը, սարքավորումը, աջակցող տեխնոլոգիան, ծառայությունը, անշարժ գույքը, արժեթուղթը, մտավոր սեփականության իրավունքը կամ կտակով ստացվող գույքը։ Նվերը կարող է լինել նպատակային կամ առանց հատուկ նպատակի։ Դրամաշնորհային պայմանագրով հատկացումը կառավարվում է համապատասխան պայմանագրով և ֆինանսական ընթացակարգերով, սակայն դրա աղբյուրի, շահերի բախման և բարեվարքության ստուգումները նույնպես պարտադիր են։
Կետ 3.2
Ընդունման պայմանները և արգելքները
Նվերն ընդունվում է, եթե դրա նպատակը համատեղելի է հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության հետ, աղբյուրը բավարար չափով պարզ է, պայմաններն օրինական են, իսկ պահպանումն ու օգտագործումը՝ իրագործելի։ Ոչ դրամական նվերի դեպքում գնահատվում են նաև սպասարկման, փոխադրման, հարկային և այլ հնարավոր պարտավորությունները։
Մերժվում են ապօրինի ծագման միջոցները, կաշառք կամ արտոնություն ակնկալող առաջարկները, Կազմակերպության դիրքորոշման կամ ծառայությունների նկատմամբ ոչ պատշաճ ազդեցության պայմանները, խտրական կամ շահագործող նպատակները և այն նվերները, որոնք ստեղծում են չկառավարվող իրավական, անվտանգության կամ ֆինանսական ռիսկ։
Ներկայացուցիչը չի ընդունում անձնական դրամական նվեր, փոխառություն, զեղչ կամ հյուրասիրություն՝ ի պատասխան իր պարտականության կատարման։ Ծառայություններից օգտվողներից և նրանց ընտանիքներից չի պահանջվում կամ խրախուսվում նվեր տալ՝ ծառայությունից առաջ, ընթացքում կամ հետո։ Ծառայությունից օգտվելը չի պայմանավորվում նվիրատվությամբ։
Միջոցառման սովորական համեստ հյուրասիրությունը կամ բոլոր մասնակիցներին հավասար պայմաններով տրվող տեղեկատվական նյութը կարող է ընդունվել, եթե չի ստեղծում ազդեցություն կամ դրա խելամիտ տպավորություն։ Որոշման, գնման կամ հավաքագրման ընթացքի հետ առնչվող հյուրասիրությունը մերժվում է։ Կասկածի դեպքում ներկայացուցիչը նախապես դիմում է պատասխանատուին։ Հուշանվերը, որն անհնար է տեղում վերադարձնել, փոխանցվում է Կազմակերպությանը և հաշվառվում։
Կետ 3.3
Առաջարկի գրանցում և ստուգում
Նվերի առաջարկը, ստացումը կամ մերժումը ներկայացուցիչը հայտնում է բարեվարքության պատասխանատուին մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Պատասխանատուն լրացնում է ՆՎ 1 գրառումը՝ նշելով նվիրատուին, նվերի տեսակը, արժեքը կամ գնահատման հիմքը, պայմանները, կապը ընթացիկ որոշումների հետ և հնարավոր շահերի բախումը։
Նվիրատուի և միջոցների աղբյուրի ուսումնասիրությունն իրականացվում է 5-րդ բաժնով սահմանված համաչափ մոտեցմամբ։ Նվիրատուն կարող է հանրության համար անանուն մնալ․ դա չի ազատում Կազմակերպության համար անհրաժեշտ նույնականացումից։ Փոքր անանուն հանրային հանգանակությունների դեպքում կիրառվում են առանձին վերահսկողություններ՝ հավաքագրման երկանձ ստուգում, գումարի հաշվառում և հաշվին մուտքագրում, ոչ թե յուրաքանչյուր նվիրատուից անձնագրի պահանջ։ Կասկածի դեպքում միջոցները չեն օգտագործվում մինչև գնահատումը։
Կետ 3.4
Որոշումը և ընդունման փաստաթղթերը
Սովորական նվերի ընդունումը կամ մերժումը որոշում է Նախագահը՝ նախնական ստուգման հիման վրա։ Անշարժ գույքի, արժեթղթերի, կտակի, ծանրաբեռնված կամ բարդ պայմաններով նվերի դեպքում նախ ստացվում են անհրաժեշտ իրավական և ֆինանսական եզրակացությունները։ Նախագահը կարող է հարցը ներկայացնել Ժողովին, որը կանոնադրության 20-րդ կետով ունի վերջնական որոշում կայացնելու իրավունք։ Դա չի վերացնում Նախագահի՝ գույքի կառավարման կանոնադրական լիազորությունը։
Նախագահի շահերի բախում առաջացնող առաջարկի ընդունման պայմանները որոշվում են Ժողովի կողմից։ Շահագրգիռ անձը չի մասնակցում ուսումնասիրությանը կամ որոշման պատրաստմանը։ Մերժման մասին հաղորդվում է քաղաքավարի և փաստերով հիմնավորված կերպով՝ չբացահայտելով այն նյութերը, որոնց հրապարակումն արգելված է։
Նպատակային, ոչ դրամական կամ հատուկ պարտավորություն առաջացնող նվերի դեպքում կազմվում է գրավոր համաձայնագիր կամ ընդունման ակտ։ Նշվում են կողմերը, գույքի նկարագրությունը, փոխանցման օրը, արժեքի հիմքը, նպատակը, սահմանափակումները, հաշվետվողականությունը, պահպանման ծախսերը և վերադարձի կամ նպատակի փոփոխման պայմանները։
Յուրաքանչյուր ընդունված նվերի համար ձևակերպվում է համապատասխան հաշվապահական սկզբնական փաստաթուղթ և ստացման գրավոր հաստատում։ 60 000 դրամը գերազանցող նվերի դեպքում լրացուցիչ ուղարկվում է պաշտոնական շնորհակալական նամակ։ Այս շեմը ներքին հաղորդակցության կանոն է և չի փոխարինում որևէ գումարի հաշվապահական փաստաթղթավորմանը։
Կետ 3.5
Օգտագործում հաշվառում և նվիրատուի իրավունքներ
Նվերը սեփականություն է դառնում Կազմակերպությանը, հաշվառվում է և օգտագործվում է կանոնադրական նպատակներով ու համաձայնեցված պայմաններով։ Այն չի դառնում որևէ ներկայացուցչի անձնական գույքը։ Գույքը հանձնելիս նշանակվում է պահպանող, իսկ ծառայություններից օգտվող անձանց բաշխելիս կիրառվում են նախապես սահմանված արդար չափանիշներ և հանձնման փաստաթղթեր։
Նվիրատուի տվյալները հրապարակվում են միայն համապատասխան իրավական հիմքով։ Համաձայնության դեպքում նրան բացատրվում է հրապարակման ծավալը և ձևը։ Տարեկան հրապարակվում է նվերների ապանձնավորված կամ իրավաչափ նույնականացված ամփոփում՝ տեսակը, նպատակը և ընդհանուր արժեքը նշելով։ Գաղտնի անձնական տվյալներ չեն հրապարակվում։
Նվիրատուն ստանում է նպատակային օգտագործման մասին պայմանագրով նախատեսված կամ խելամիտ հարցմամբ տրամադրվող տեղեկություն։ Հետ կանչելու, չեղարկելու կամ վերադարձնելու հարցերը լուծվում են օրենքով և պայմանագրով, ոչ թե միակողմանի բանավոր խոստմամբ։ Վերադարձը կատարվում է միայն օրինական հիմքի ստուգումից հետո՝ նույն աղբյուրին կամ իրավաչափ լիազորված ստացողին, փաստաթղթավորմամբ և ֆինանսական ստուգմամբ։
ՆՎ 1 գրանցամատյանում գրանցվում են նաև մերժված առաջարկները։ Գործերը պահպանվում են առնվազն հինգ տարի՝ փակվելուց կամ նվերի օգտագործման պարտավորությունների ավարտից հետո, իսկ հաշվապահական կամ այլ հատուկ փաստաթղթերը՝ կիրառելի ավելի երկար ժամկետով։ Տարեկան կատարվում է համադրում հաշվապահական հաշվառման հետ։ Ընթացակարգը վերանայվում է առնվազն երկու տարին մեկ։