Փաթեթի կիրառման ընդհանուր կարգը
Կազմակերպության նպատակն ու կիրառման շրջանակը
Սույն փաստաթղթերում Կազմակերպություն է կոչվում «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների օրակարգ» իրավապաշտպան հասարակական կազմակերպությունը՝ անգլերեն Disability Rights Agenda Rights Defence Non-Governmental Organization, կրճատ՝ DRA NGO։ Կազմակերպության նպատակն է խթանել և պաշտպանել հաշմանդամություն ունեցող անձանց մարդու իրավունքներն ու հիմնական ազատությունները։
Փաթեթը կիրառվում է Նախագահի, Ժողովի անդամների, աշխատողների, կամավորների և Կազմակերպության անունից հանդես եկող այլ անձանց նկատմամբ՝ նրանց դերին և լիազորություններին համապատասխան։ Ծառայություն մատուցողների և այլ պայմանագրային ներկայացուցիչների պարտականություններն ամրագրվում են պայմանագրերում։ Կազմակերպության ծառայություններից օգտվելու կամ հաղորդում ներկայացնելու համար անձը պարտավոր չէ ստորագրել փաթեթը։
Փաթեթը չի փոփոխում կանոնադրությունը։ Օրենքի կամ կանոնադրության հետ հակասության դեպքում կիրառվում է համապատասխան գերակա նորմը, իսկ ներքին փաստաթուղթը վերանայվում է։ Դոնորի պայմանագրով սահմանված լրացուցիչ պահանջը կիրառվում է, եթե չի հակասում օրենքին և չի սահմանափակում մարդու իրավունքները։
Իրավասությունների բաշխումը
| Դեր | Հիմնական պատասխանատվություն |
|---|---|
| Ժողով | Վերջնական վերահսկողություն, Նախագահին վերաբերող հարցեր և նրա որոշումների բողոքարկում՝ կանոնադրությամբ սահմանված կարգով։ |
| Նախագահ | Ներքին փաստաթղթերի հաստատում, ընթացիկ կառավարում, պատասխանատուների նշանակում և ռեսուրսների ապահովում։ |
| Բարեվարքության պատասխանատու | Շահերի բախման և նվերների հաշվառում, ազդարարման ընդունում, գաղտնի փաստաթղթավորում և ուղղորդում։ |
| Ֆինանսական պատասխանատու | Գործընկերների և վճարումների ստուգում, հաշվապահական ապացույցների պահպանում, անհամապատասխանությունների հաղորդում։ |
| Ժողովի կոնտակտային անդամ | Նախագահին վերաբերող դեպքերի անվտանգ ընդունում և անաչառ ուսումնասիրության կազմակերպում՝ Ժողովի որոշմամբ։ |
Փոքր աշխատակազմի դեպքում որոշ գործառույթներ կարող են համատեղվել, սակայն անձը չի ստուգում և չի հաստատում իր սեփական շահին վերաբերող գործարքը, ծախսը կամ իրեն վերաբերող հաղորդումը։ Անհնարինության դեպքում ներգրավվում է անաչառ երկրորդ ստուգող կամ արտաքին մասնագետ, իսկ որոշումն ընդունում է իրավասու մարմինը։
Մատչելիություն և տեղեկությունների պաշտպանություն
Փաստաթղթերը տրամադրվում են խմբագրվող, էկրանընթերցիչով ընթեռնելի ձևաչափով։ Ըստ անհատական կարիքի կազմակերպվում են պարզ լեզվով բացատրություն, մեծատառ տպագիր տարբերակ, ժեստերի լեզվի թարգմանություն կամ այլ խելամիտ հարմարեցում։ Մատչելիության հարցումը կարելի է ուղարկել info@dra.am հասցեին․ այն ստանալուց հետո երկու աշխատանքային օրվա ընթացքում հաստատվում է ստացումը և համաձայնեցվում տրամադրման ձևն ու ժամկետը։
Հանրային են քաղաքականությունների տեքստերը, հաղորդման ուղիները և ապանձնավորված հաշվետվությունները։ Անհատական հայտարարագրերը, հաղորդումները, նույնականացման նյութերը և քննության գործերը հանրային չեն։ Դրանց հասանելիությունը տրամադրվում է միայն գործառութային անհրաժեշտությամբ և արձանագրվում է։
Կետ 5.1
Նպատակը և իրավական կիրառելիությունը
Քաղաքականության նպատակն է կանխել Կազմակերպության միջոցների, ծառայությունների կամ անվան օգտագործումը հանցավոր ծագման գույքը թաքցնելու, ահաբեկչություն կամ զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածում ֆինանսավորելու համար։ Այն ընդգրկում է նվիրատուներին, դրամաշնորհատուներին, մատակարարներին, ենթադրամաշնորհ ստացողներին և ֆինանսական փոխանցման այլ կողմերին։
ՀԿ լինելու հանգամանքն ինքնին չի նշանակում «Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին» օրենքով հաշվետվություն տրամադրող անձի կարգավիճակ։ Նախագահը ֆինանսական պատասխանատուի և անհրաժեշտության դեպքում իրավաբանի մասնակցությամբ փաստաթղթավորում է Կազմակերպության փաստացի գործունեության իրավական գնահատումը։ Եթե Կազմակերպությունը կատարում է օրենքով ընդգրկված մասնագիտական գործունեություն կամ գործարք, կիրառվում են համապատասխան հատուկ պարտականությունները։
Սույն քաղաքականության համաչափ ստուգումները ներքին վերահսկողության կանոններ են։ Դրանք չեն փոխարինում հաշվետվություն տրամադրող անձի համար պարտադիր հատուկ ձևերին, ժամկետներին, գրանցմանը կամ ներքին դիտարկումների պահանջներին, երբ այդ կարգավիճակը կիրառելի է։ Օրենքով անմիջապես կիրառվող սահմանափակումները և իրավասու մարմնի պարտադիր որոշումները կատարվում են անկախ ներքին ուսումնասիրության փուլից։
Կետ 5.2
Հասկացությունները և պատասխանատվությունը
Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման իրավական իմաստը որոշվում է գործող օրենսդրությամբ։ Ներքին վերահսկողության համար գործընկեր է ֆինանսական կամ գույքային գործարքի կողմը, իրական շահառու՝ վերջնական սեփականատեր կամ վերահսկող ֆիզիկական անձը՝ կիրառելի իրավական չափանիշներով, իսկ պատշաճ ուսումնասիրություն՝ կողմի ինքնությունը, լիազորությունը, նպատակը և ռիսկը հասկանալու փաստաթղթավորված ստուգումը։
Նախագահը կազմակերպում է քաղաքականության իրականացումը, նշանակում ֆինանսական ստուգումների պատասխանատու, ապահովում ուսուցումն ու ռեսուրսները և հաստատում բարձր ռիսկի հարաբերությունները՝ իր շահերի բախման բացակայությամբ։ Ժողովը քննարկում է Նախագահին վերաբերող խնդիրները և ամփոփ վերահսկողական արդյունքները։
Ֆինանսական պատասխանատուն հավաքում և ստուգում է անհրաժեշտ տեղեկությունները, վարում գործերը, համադրում վճարման տվյալները և անհամապատասխանությունների մասին անհապաղ հաղորդում է անաչառ պատասխանատուին։ Վճարումն իրականացնող և այն ստուգող անձինք հնարավորինս տարբեր են․ համատեղման դեպքում պարտադիր է անկախ երկրորդ ստուգումը։ Բոլոր ներկայացուցիչները պարտավոր են չշրջանցել ստուգումները և հայտնել խելամիտ կասկածները։
Կետ 5.3
Ռիսկերի գնահատում
Մինչև հարաբերություն հաստատելը գնահատվում են գործընկերոջ ինքնությունը և գործունեությունը, միջոցների աղբյուրը, գործարքի նպատակը, ծավալը, հաճախականությունը, աշխարհագրական կապերը, վճարման եղանակը և վերահսկող կառուցվածքի թափանցիկությունը։ Ամեն տարի և էական փոփոխության դեպքում գնահատվում է նաև Կազմակերպության ընդհանուր ռիսկը։
Ռիսկի գործոն կարող են լինել անհասկանալի միջնորդը, չհիմնավորված երրորդ անձի վճարումը, կանխիկ մեծ հոսքը, անհամաչափ գինը, գործարքների արհեստական բաժանումը, անհայտ շահառուն, փաստաթղթերի հակասությունը կամ պատժամիջոցների հավանական համընկնումը։ Պաշտոնատար անձի հետ կապը կամ բարձր ռիսկի երկրին առնչությունն առաջացնում է լրացուցիչ գնահատման կարիք, ինքնին հանցավորության եզրակացություն չէ։
Հաշմանդամությունը, ազգությունը, կրոնը, քաղաքական կարծիքը կամ սոցիալական խոցելիությունը չեն օգտագործվում որպես ինքնուրույն բացասական ռիսկային չափանիշ։ Իրավական օգնությունից կամ այլ աջակցությունից օգտվող յուրաքանչյուր անձի նկատմամբ ֆինանսական գործընկերոջ ուսումնասիրություն չի իրականացվում, եթե նա համապատասխան ֆինանսական գործարքի կողմ չէ։
Կետ 5.4
Նույնականացում և ուսումնասիրության մակարդակներ
Գործընկերոջ հիմնական տվյալները և իրավասու ներկայացուցչի լիազորությունը ստուգվում են մինչև միջոց փոխանցելը կամ պարտավորություն ստանձնելը։ Ֆիզիկական անձից պահանջվում են միայն գործարքի և օրենքի համար անհրաժեշտ տվյալները։ Իրավաբանական անձի համար ստուգվում են պետական գրանցումը, գործունեությունը, ղեկավարումը, ստորագրողի լիազորությունը, բանկային հաշիվը և իրական վերահսկող անձինք՝ ռիսկին համաչափ ծավալով։
Ցածր ռիսկը փաստաթղթավորվելու դեպքում կիրառվում է պարզեցված ուսումնասիրություն՝ առանց հիմնական ինքնության և գործարքի նպատակի ստուգումը վերացնելու։ Միջին ռիսկի դեպքում ստուգվում են հիմնական փաստաթղթերը, պայմանագիրը, վերահսկող կառուցվածքն ու ֆինանսական աղբյուրի խելամիտ բացատրությունը։ Բարձր ռիսկի դեպքում լրացուցիչ հաստատվում են միջոցների աղբյուրը, իրական շահառուն, գործարքի տնտեսական իմաստը և սահմանափակումների կիրառելիությունը։
Բարձր ռիսկով հարաբերությունը հաստատվում է Նախագահի գրավոր որոշմամբ և ուժեղացված դիտանցման պլանով։ Նրա շահերի բախման դեպքում հարցը ներկայացվում է Ժողովին։ Անհրաժեշտ տվյալների բացակայության կամ չկառավարվող ռիսկի դեպքում հարաբերությունը չի հաստատվում կամ հարցը լուծվում է օրինական դադարեցման կարգով։ Կասկածի դեպքում պարզեցված ընթացակարգ չի կիրառվում։
Կետ 5.5
Ընթացիկ դիտանցում և վճարումների վերահսկողություն
Վճարման նպատակը համադրվում է պայմանագրի, կատարված աշխատանքի, ստացման ապացույցի և հաստատված բյուջեի հետ։ Բանկային հաշվի փոփոխությունը հաստատվում է նախկինում ստուգված անկախ կապի միջոցով։ Երրորդ անձին վճարումը պահանջում է առանձին իրավական հիմք և հաստատում․ միայն էլփոստով նոր հաշվեհամար ստանալը բավարար չէ։
Բարձր ռիսկի գործարքը դիտարկվում է յուրաքանչյուր վճարումից առաջ, միջին ռիսկի գործող հարաբերությունը՝ առնվազն տարեկան, իսկ ցածր ռիսկի տվյալները՝ հարաբերության փոփոխության կամ նոր ռիսկի դեպքում։ Եթե կիրառելի օրենքը տվյալների ավելի հաճախ թարմացում է պահանջում, պահպանվում է այդ պահանջը։ Նոր կասկածը հիմք է ռիսկի մակարդակը վերագնահատելու համար։
Նախապատվությունը տրվում է հետագծելի բանկային վճարումներին։ Կանխիկի կիրառումը պետք է լինի հիմնավորված և հաշվապահական պատշաճ ձևակերպմամբ։ Արգելվում է գործարքը մասերի բաժանել վերահսկողությունը կամ իրավական շեմը շրջանցելու համար։ Կրիպտոակտիվներով միջոցներ չեն ընդունվում կամ փոխանցվում առանց նախնական իրավական ու ռիսկային գնահատման և առանձին հաստատված վերահսկողության։
Կետ 5.6
Կասկածների արձագանք և սահմանափակումներ
Ներկայացուցիչը կասկածի մասին անհապաղ հայտնում է ֆինանսական կամ բարեվարքության անաչառ պատասխանատուին՝ կցելով հայտնի փաստերը։ Չի պահանջվում հանցագործությունն ինքնուրույն ապացուցել։ Գործարքը ներքին նպատակներով կասկածելի որակելու և արտաքին արձագանքի անհրաժեշտությունը փաստաթղթավորվում են հավելվածներ 2-ից 4-ով։
Ներքին վճարման հաստատումը ժամանակավորապես կանգնեցնելը չի նույնացվում օրենքով նախատեսված կասեցման կամ գույքի սառեցման հետ։ Օրենսդրական սառեցումը կիրառվում է միայն համապատասխան իրավական հիմքով և կարգով․ Կազմակերպությունը չի վերագրում իրեն երրորդ անձի գույքն իր հայեցողությամբ կալանք դնելու լիազորություն։ Իրավասու մարմնի պարտադիր պահանջը կատարվում է անմիջապես՝ դրանով սահմանված պայմաններով։
Կասկածի, իրավասու մարմնին հաղորդման կամ ընթացիկ քննության տեղեկությունը չի բացահայտվում գործընկերոջը, եթե դա արգելված է, կարող է խոչընդոտել քննությանը կամ վտանգել անձանց։ Պայմանագրային հաղորդակցությունը կատարվում է ստուգված իրավաչափ ծավալով։
Կետ 5.7
Պահպանում ուսուցում և վերանայում
Գործընկերների ուսումնասիրության, ռիսկի գնահատման, գործարքի և ընդունված որոշումների նյութերը պահվում են հարաբերության ավարտից կամ վերջին համապատասխան գործարքից հետո հինգ տարի՝ որպես ներքին ժամկետ, իսկ ավելի երկար պարտադիր ժամկետ լինելու դեպքում՝ դրան համապատասխան։ Գաղտնի իրավական օգնության նյութերը չեն խառնվում ֆինանսական ստուգման գործերին։ Անհրաժեշտությունից ավելի անձնագրային, առողջական կամ այլ զգայուն տվյալներ չեն հավաքվում։
Թվային գործերը պահվում են սահմանափակ մուտքով, բազմագործոն նույնականացմամբ և պահուստավորմամբ, թղթային գործերը՝ փակ պահարանում։ Հասանելիությունների և պահպանման անհրաժեշտության վերանայումը կատարվում է տարեկան։ Ժամկետի ավարտից հետո ավելորդ նյութերը ոչնչացվում կամ ապանձնավորվում են արձանագրությամբ, եթե պահպանման օրինական պարտավորություն չկա։
Նոր աշխատողները ստանում են իրենց դերին համապատասխան ուսուցում, իսկ ֆինանսական և ծրագրային պատասխանատուները՝ տարեկան թարմացում կասկածելի ազդակների և վճարման խարդախության մասին։ Նախագահը տարեկան ներկայացնում է վերահսկողության ամփոփում։ Քաղաքականությունը վերանայվում է առնվազն տարեկան և նոր գործունեություն կամ տեխնոլոգիա ներդնելուց առաջ։
5 Հավելված 1 Գործընկերոջ ուսումնասիրության և պահպանման ընթացակարգ
Քայլ 1 Հիմնական տվյալներ և գործի բացում
Ֆինանսական պատասխանատուն բացում է ԳՈ համարով գործ, նշում նախատեսվող հարաբերությունը, արժեքը, ֆինանսավորման աղբյուրը և ստորագրող կողմերին։ Ֆիզիկական անձի դեպքում ստուգում է անունը, գործարքի համար անհրաժեշտ նույնականացման տվյալները և լիազորությունը։ Իրավաբանական անձի դեպքում օգտագործում է պաշտոնական ռեգիստրի քաղվածքը կամ համարժեք վստահելի աղբյուրը՝ անվանման, գրանցման, հասցեի, ղեկավարի և կարգավիճակի համար։
Ստուգվում են իրական վերահսկող անձինք և այն հանգամանքը, թե գործընկերը գործում է իր, թե ուրիշի անունից։ Ոչ առևտրային գործընկերոջ դեպքում գնահատվում են կառավարման և փաստացի վերահսկողության տվյալները՝ առանց նրան արհեստական բաժնետիրական կառուցվածք վերագրելու։ Աղբյուրների հղումները, ստուգման օրը և բացերը գրանցվում են ԳՈ 1 ձևում։
Քայլ 2 Ռիսկի հիմնավորում և աղբյուրների ստուգում
Համեմատվում են գործընկերոջ տրամադրած տվյալները պաշտոնական ռեգիստրի, պայմանագրի, հաշվի և այլ վստահելի նյութերի հետ։ Պատժամիջոցների ստուգման դեպքում օգտագործվում է տվյալ գործարքի նկատմամբ կիրառելի պաշտոնական ցանկը՝ գրանցելով աղբյուրը և ամսաթիվը։ Անվան համընկնումը ստուգվում է լրացուցիչ նույնականացնող տվյալներով․ նույնանուն լինելը բավարար չէ վերջնական եզրակացության համար։
Գնահատվում են հաճախորդի կամ գործընկերոջ բնույթը, երկիրը, ֆինանսական աղբյուրը, միջնորդները և վճարման ձևը։ Ընտրվում է ցածր, միջին կամ բարձր մակարդակ և առանձին նշվում մնացորդային ռիսկը։ Քաղաքական ազդեցություն ունեցող անձի մասին տվյալը ստուգվում է պաշտոնական կամ վստահելի աղբյուրով և ինքնին մերժման հիմք չէ։
Քայլ 3 Լրացուցիչ կամ պարզեցված ուսումնասիրություն
Բարձր ռիսկի դեպքում ԳՈ 2 ձևում գրանցվում են լրացուցիչ նյութերը՝ աղբյուրի բացատրություն, ֆինանսավորման ապացույց, վերահսկող կառուցվածք և գործարքի անհրաժեշտություն։ Նախագահը կամ իր շահի դեպքում Ժողովը հաստատում է ընդունելի մնացորդային ռիսկը և վերահսկողությունները։ Չլուծված էական հակասության դեպքում վճարում չի հաստատվում։
Ցածր ռիսկի դեպքում ԳՈ 3 ձևում բացատրվում է պարզեցման հիմքը, փաստացի կատարված հիմնական ստուգումը և փոփոխության դեպքում վերանայման ազդակը։ Փոքր գումարը ինքնին բավարար հիմնավորում չէ, եթե առկա է կասկած կամ բարձր ռիսկի գործոն։
Քայլ 4 Հաստատում պահպանում և թարմացում
Որոշման մեջ նշվում են թույլատրված գործարքը, պայմանները, հաստատողը և հաջորդ ստուգման օրը։ Փաստաթղթերը գրանցվում են ԳՈ 4 ձևով՝ պահպանման վայրով, պատասխանատուով և ժամկետով։ Սովորական էլփոստով անձնագրային պատճենների անհարկի շրջանառություն չի կատարվում։
Պատասխանատուն ապահովում է տվյալների թարմացումը ռիսկի մակարդակով սահմանված պարբերականությամբ և սեփականության, վերահսկողության, հաշվեհամարի կամ ֆինանսավորման էական փոփոխության դեպքում։ Գործի փակման օրը գրանցվում է, և հաշվարկվում է պահպանման վերջնաժամկետը։
5 Հավելված 2 Կասկածելի գործարքի գնահատման ընթացակարգ
Ազդակի ընդունում
Աշխատողը կամ այլ ներկայացուցիչը կասկածի մասին անհապաղ տեղեկացնում է ֆինանսական կամ բարեվարքության պատասխանատուին։ Անհապաղ գնահատվում են շարունակվող փոխանցումը, միջոցների կորստի, ապացույցների ոչնչացման և անձանց անվտանգության ռիսկերը։ Եթե հարցը վերաբերում է Նախագահին, կիրառվում է Ժողովի անկախ ուղին։
Ազդակներ են, օրինակ, չհիմնավորված մեծ կամ կրկնվող փոխանցումները, անհամաչափ ծախսերը, անհայտ իրական ստացողը, միջոցների անհասկանալի աղբյուրը, անսովոր շտապեցումը, սխալ տվյալները կամ վճարողի և պայմանագրային կողմի չբացատրված տարբերությունը։ Ազդակի բացակայությունն ինքնաբերաբար չի նշանակում ցածր ռիսկ․ պահպանվում է ընդհանուր գնահատումը։
Փաստերի ստուգում և ներքին որակում
Անաչառ պատասխանատուն համադրում է պայմանագիրը, բանկային և հաշվապահական նյութերը, գործընկերոջ գործը և նախկին գործարքները։ Լրացուցիչ պարզաբանում պահանջվում է միայն այն դեպքում, երբ դա իրավաչափ է և չի բացահայտում արգելված տեղեկություն կամ վտանգում ընթացիկ քննությունը։
Գրավոր գնահատմամբ տարանջատվում են փաստերը, ենթադրությունները և չստուգված տեղեկությունները։ Որոշվում է՝ ազդակը հիմնավորված բացատրվել է, պահանջվում է հավելյալ ուսումնասիրություն, թե առկա է պահպանվող խելամիտ կասկած։ Նշվում են ընդունված կամ մերժված բացատրությունները և դրանց հիմքերը։
Որոշում և հետագա գործողություններ
Նախագահը կամ նրա շահի դեպքում Ժողովը որոշում է ներքին գործարքի հաստատման, մերժման կամ պայմանների հարցը՝ իր իրավասության սահմաններում։ Օրենքով անմիջապես պահանջվող սառեցումը, հաղորդումը կամ այլ գործողությունը չի սպասում հերթական Ժողովին կամ ներքին համաձայնեցմանը։
Արտաքին հաշվետվության կամ հաղորդման ուղին ընտրվում է հավելված 4-ով։ Հաշվետվություն տրամադրող անձի կարգավիճակի դեպքում կատարվում են տվյալ կարգավիճակի հատուկ պահանջները։ Յուրաքանչյուր քայլ, ժամը, կատարողը և ուղարկված նյութը գրանցվում են։
5 Հավելված 3 Գործարքի սահմանափակման և սառեցման ընթացակարգ
Ներքին վճարման դադար և մերժում
Կասկածի դեպքում ֆինանսական պատասխանատուն անմիջապես կանգնեցնում է դեռ չհաստատված վճարման ներքին ընթացքը՝ իր լիազորության սահմաններում։ Արդեն կատարված կամ իրավական պարտավորություն առաջացնող փոխանցման համար անհապաղ կապ է հաստատվում սպասարկող բանկի և անհրաժեշտության դեպքում իրավաբանի հետ՝ հնարավոր օրինական քայլերը պարզելու համար։
Հարաբերությունը չհաստատելու կամ դադարեցնելու որոշումը հիմնավորվում է չլուծված նույնականացման խնդրով, անընդունելի պայմանով, իրավական արգելքով կամ չկառավարվող ռիսկով։ Պայմանագրի դադարեցման կարգն ու պարտավորությունները ստուգվում են նախքան ծանուցումը։ Ներքին կանոնը չի վերացնում գործող պայմանագրի օրինական պահանջները։
Օրենքով նախատեսված կասեցում կամ սառեցում
Պաշտոնական ցանկի հավանական համընկնման դեպքում անհապաղ ստուգվում են լրացուցիչ նույնականացնող տվյալները և կիրառելի իրավական ռեժիմը։ Հաստատված իրավական հիմքի առկայության դեպքում կատարվում է օրենքով պահանջվող անհետաձգելի գործողությունը և համապատասխան մարմնին հաղորդումը՝ առանց ներքին թույլտվությամբ այն շրջանցելու։
Գրանցվում են իրավական հիմքը կամ պարտադիր որոշումը, դրա ստացման պահը, ընդգրկված գույքը, կատարման եղանակը, բանկի և իրավասու մարմնի հետ հաղորդակցությունը։ Պահպանվում են գույքի ամբողջականությունն ու ապացույցները։ Սառեցված գույքը չի վերադարձվում կամ տեղափոխվում միայն գործընկերոջ խնդրանքով։
Գործընկերոջ ծանուցման թույլատրելիությունն ու ժամկետը ստուգվում են կիրառելի օրենքով և իրավասու մարմնի ցուցումով։ Արգելված բացահայտում չի կատարվում։ Սահմանափակման վերացումը կատարվում է միայն համապատասխան իրավական հիմքի դադարման կամ իրավասու որոշման հիման վրա և փաստաթղթավորվում է։
5 Հավելված 4 Արտաքին հաշվետվության կամ հաղորդման ընթացակարգ
Իրավական ուղու ընտրություն
Պատասխանատուն անհապաղ պարզում և գրանցում է՝ Կազմակերպությունը տվյալ գործունեությամբ հաշվետվություն տրամադրող անձ է, թե ոչ, ինչ փաստ է առաջացնում հաղորդման կամ հաշվետվության պարտականություն, որ մարմինն է իրավասու և ինչ ժամկետ ու անվտանգ ուղի է պարտադիր։ Անհրաժեշտության դեպքում հարցը ճշտվում է իրավաբանի կամ իրավասու մարմնի հետ՝ առանց պարտադիր գործողությունը հետաձգելու։
Հաշվետվություն տրամադրող անձի կարգավիճակի դեպքում կիրառվում են ՀՀ կենտրոնական բանկի և Ֆինանսական դիտարկումների կենտրոնի համապատասխան գործող պահանջները՝ այդ կարգավիճակի համար սահմանված ձևերով ու ուղիներով։ Սովորական էլփոստով ներքին գրառումն ինքնին պաշտոնական հաշվետվություն չէ։ Սույն փաթեթով համընդհանուր «24 ժամ» իրավական ժամկետ չի սահմանվում․ կիրառվում է կոնկրետ պարտադիր ժամկետը։
Այլ դեպքում հանցագործության առերևույթ հատկանիշների մասին հաղորդումը ներկայացվում է իրավասու իրավապահ մարմնին՝ կիրառելի կարգով, իսկ սպասարկող բանկի հետ համագործակցությունը կատարվում է առանձին։ Բանկին տեղեկացնելը չի փոխարինում Կազմակերպության սեփական պարտադիր հաղորդմանը, եթե այն առկա է։
Պատրաստում ուղարկում և ապացույց
Հավաքվում են կողմերի անհրաժեշտ տվյալները, գործարքի օրը, գումարը և արժույթը, վճարման ուղին, կասկածի փաստական հիմքերը, ձեռնարկված քայլերը և կից նյութերը։ Փաստերը շարադրվում են ճշգրիտ՝ առանց անձին հանցավոր ճանաչող անհիմն եզրակացության։ Իրավաբանական օգնության գաղտնիքի կամ այլ պաշտպանված տեղեկության փոխանցման դեպքում առանձին ստուգվում է բացահայտման իրավական հիմքը։
Նախագահը կամ իրավասու անաչառ լիազորված անձը ապահովում է ուղարկումը։ Եթե պահանջը անհետաձգելի է, ներքին ստորագրության սպասումը չի կարող այն կասեցնել։ Նախագահին վերաբերող գործով կիրառվում է անկախ ուղին՝ իրավասու մարմնին ուղղակի դիմելու հնարավորությամբ։
Պահվում են ուղարկված վերջնական տարբերակը, կից նյութերի ցանկը, ստացողը, օրը և ժամը, գրանցման կամ ստացման ապացույցը և հետագա պահանջները։ Պատասխանը տրամադրվում է հաստատված անվտանգ կապով։ Հաղորդման փաստի և բովանդակության հասանելիությունը սահմանափակվում է։
5 Հավելված 5 Նոր ծառայությունների և տեխնոլոգիաների ռիսկերի կառավարում
Նախնական գնահատում
Նոր հանգանակության հարթակ, առցանց վճարային գործիք, հեռավար գործընկերություն, նոր տեսակի աջակցություն կամ տեխնոլոգիա ներդնելուց առաջ նախաձեռնողը ֆինանսական պատասխանատուի հետ կազմում է ռիսկի գրառում։ Գործարկումը կատարվում է միայն անհրաժեշտ իրավական, անվտանգության, տվյալների պաշտպանության և մատչելիության ստուգումներից հետո։
Գնահատվում են միջոցների հոսքը և վերջնական ստացողը, ինքնության ստուգման հնարավորությունը, անդրսահմանային փոխանցումները, միջնորդի հուսալիությունը, խարդախության և հաշվի յուրացման ռիսկը, միջոցների հետագծելիությունը, տվյալների պահման երկիրը, մատակարարի հասանելիությունները և ծառայության դադարեցման հնարավորությունը։ Հաշվի են առնվում նաև թվային գործիքից օգտվել չկարողացող անձանց համար մատչելի այլընտրանքները։
Հաստատում և վերահսկողություն
Յուրաքանչյուր ռիսկի համար ընտրվում են միջոց, պատասխանատու, փորձարկման եղանակ և մնացորդային ռիսկի չափանիշ։ Միջոցներ կարող են լինել վճարման երկանձ հաստատումը, բազմագործոն մուտքը, սահմանաչափը, գործընկերոջ նախնական ստուգումը, ավտոմատ ազդակը, վերադարձի ստուգումը և առանձին փորձնական գործարկումը։
Նախագահը հաստատում է գործարկումը և թույլատրելի պայմանները։ Կանոնադրությամբ Ժողովի իրավասությանը վերաբերող գործունեության կամ Նախագահի շահերի բախման դեպքում ընդունվում է Ժողովի համապատասխան որոշումը։ Չկառավարվող իրավական կամ անվտանգության ռիսկի դեպքում գործարկում չի կատարվում։
Առաջին երեք ամիսներին կատարվում է ամսական դիտարկում, այնուհետև՝ ռիսկով սահմանված պարբերականությամբ։ Էական խափանումը կամ չարաշահման նշանը բերում է վերագնահատման և անհրաժեշտության դեպքում գործարկման ժամանակավոր սահմանափակման։